اهمیت تجهیز کارگاه در پروژه های بزرگ:

گروه ایمن سازان پای، مقالات متعددی در زمینه تجهیز کارگاه های ساختمانی، روش های طراحی تجهیز کارگاه و برآورد هزینه های تجهیز کارگاه در پروژه های ساختمانی منتشر نموده است. اما موضوع چینش تجهیزات و تاسیسات ساختمانی در پروژه های عظیم ساختمانی تا حدودی متفاوت است. از این رو، در مقاله حاضر به طور تخصصی به تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها پرداخته شده است. این مقاله بر اساس پژوهشی در امارات متحده عربی در حین ساخت ۲۵ دستگاه برج دوقلو در زمینی به مساحت ۵۰۰،۰۰۰ متر مربع، نگارش شده است.

تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها
پلان پروژه ساختمانی مورد مطالعه

سایت های کارگاهی همیشه ذاتاً پیچیده بوده اند. نیاز به برنامه ریزی حضور انواع تجهیزات، ماشین آلات، مصالح و فعالیت مستمر نیروی کار در کارگاه سبب بروز تعارضات فراوانی در پروژه می گردد. مدیر پروژه و سرپرست کارگاه موظف هستند اجرای پروژه را به نحوی برنامه ریزی کنند که تمام این عوامل با هماهنگی کامل به پیشرفت پروژه منجر شوند. این امر در پروژه های عظیم به طور کامل به نحوه تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها وابسته است.

تجهیز کارگاه پویا (دینامیک):

طراحی پلان تجهیز کارگاه، نقشی اساسی در هزینه، راندمان کار و ایمنی عملکرد کارگران در پروژه های ساختمانی ایفا می کند. بخصوص جانمایی اولیه تاسیسات و تجهیزاتی که بطور دائم در کارگاه نصب می شوند (مانند بچینگ پلنت و تاورکرین) و همچنین جابجایی به موقع تاسیسات و تجهیزاتی که بطور موقتی در کارگاه بکار گرفته می شوند و امکان جابجایی آن ها در حین اجرا وجود دارد، می تواند اثرات قابل توجهی بر هزینه اجرا داشته باشد. این گونه جابجایی ها در پروژه های کوچک از اهمیت چندانی برخوردار نیستند. اما استفاده از امکان جابجایی برخی المان های کارگاهی برای تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها می تواند به یک برگ برنده تبدیل شود. به این رویکرد، تجهیز کارگاه پویا (دینامیک) اتلاق می شود.

در پروژه های کوچک به سبب محدودیت فضا، معمولاً امکان استفاده از تجهیز کارگاه دینامیک وجود ندارد. به همین دلیل هم بسیاری از مهندسان با این روش تجهیز کارگاه آشنایی ندارند. اما در پروژه های عظیم ساختمانی (بخصوص پروژه هایی که در یک سطح گسترده و بصورت فاز به فاز ساخته می شوند) سیستم دینامیک از کارایی بیشتری برخوردار است. در واقع هرچه پروژه بزرگتر باشد، تاسیسات بیشتری در دسته تاسیسات قابل جابجایی قرار می گیرند. حتی ممکن است در پروژه ای، جابجایی بچینگ پلنت هم توجیه پذیر باشد. هزینه هایی که باید در تجهیز کارگاه دینامیک مورد توجه قرار گیرند شامل هزینه مونتاژ اولیه، دمونتاژ، جابجایی، ایجاد زیرساخت ها و مونتاژ مجدد تاسیسات موقتی می باشد.

مولفه های موثر در تجهیز کارگاه:

در پروژه های ساختمانی کوچک معمولاً هزینه تجهیز کارگاه، مهمترین مولفه در طراحی پلان تجهیز می باشد. درحالیکه در تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها با توجه به حضور ذینفعان بین المللی، حساسیت بیشتر کارفرما، هزینه های قابل توجه مربوط به حوادث حین کار و اثرات اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی پروژه، عوامل دیگری نیز مطرح می شوند. از جمله این عوامل می توان به ایمنی کارگران، میزان دسترسی به جبهه های کاری، امنیت پروژه، معارضین پروژه، امکان نظارت بهتر بر پروژه، توزیع مناسب مصالح در سایت، امکان توسعه عملیات اجرایی در جبهه های مختلف کاری، میزان آلودگی هوا و آلودگی صوتی ناشی از تاسیسات اشاره نمود.

با توجه به اولویت هایی که از میان مولفه های فوق برای تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها تعیین می گردد، می بایست نسبت به دسته بندی تاسیسات و تجهیزات مورد استفاده در پروژه اقدام گردد. بطور کلی این تجهیزات در چهار دسته دپوها، ابزار، کارگاه ها و دفاتر قرار می گیرند.

توجه به مولفه های مذکور در تجهیز کارگاه بعضاً با تعارضاتی همراه خواهد بود. برای مثال ممکن است مدیر پروژه فکر کند که رعایت برخی ملزومات ایمنی سبب افزایش هزینه تجهیز کارگاه خواهد شد. از این رو برای چینش تاسیسات در کارگاه پروژه و تصمیم گیری برای میزان اهمیت هر یک از عوامل فوق، به استفاده از روش های تصمیم گیری چند معیاره نیاز خواهد بود. معمولاً نوع دیدگاه مدیر پروژه و سرپرست کارگاه در این تصمیم گیری بسیار اثرگذار بوده و برای پروژه های مختلف، متفاوت می باشد.

طراحی پلان تجهیز کارگاه:

با استفاده از مبانی معرفی شده در بخش های قبل می توان به برنامه نویسی پلان تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها اقدام نمود. توضیح کدهای برنامه نویسی تجهیز کارگاه خارج از محدوده این مقاله می باشد. لذا در اینجا تنها به نتایج حاصل از طراحی پلان تجهیز کارگاه بر مبنای سیستم دینامیک در پروژه معرفی شده (ساخت ۲۵ دستگاه برج دوقلو در زمینی به مساحت ۵۰۰،۰۰۰ متر مربع) می پردازیم. برای استفاده از کدهای برنامه نویسی می توانید به مطالعه مقاله مرجع که در ادامه در اختیارتان قرار گرفته است، بپردازید.

به منظور طراحی دینامیک تجهیز کارگاه در پروژه مذکور، برنامه زمان بندی دوساله پروژه به ۳ فاز ۸ ماهه تفکیک شده است. یکی از محدودیت های اعلام شده برای برنامه ریزی این است که میزان آلودگی صوتی ناشی از بچینگ پلانت سبب شده برای قرارگیری آن در مرزهای سایت، محدودیت وجود داشته باشد. همچنین تصمیم گرفته شده است که تاسیساتی از جمله دفتر فنی، محل استراحت و انبار کارگاه باید در قسمت هایی با بیشترین میزان دسترسی به جبهه های کاری قرار گیرند. براساس بررسی هزینه ها، مشخص شده که بچینگ پلانت، کارگاه چوب بری، انبار مصالح فلزی و شاپ اسکلت فلزی بعنوان تاسیسات دائمی در نظر گرفته شده و قابل جابجایی نیستند.

تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها
تفکیک برنامه زمانبندی پروژه

با مقایسه پلان تجهیز کارگاه دینامیک با تجهیز کارگاه اولیه پروژه مشخص شد که می توان هزینه تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها را بیش از ۲۰ درصد کاهش داد. لازم به توضیح است که این کاهش هزینه ضمن ارتقای سطح ایمنی کارگاه حاصل می گردد. همچنین مشخص شد که طراحی تجهیز کارگاه بر مبنای برقراری نظام ایمنی در پروژه، بدون بهینه سازی جانمایی تاسیسات سبب افزایش ۱۰ درصدی هزینه های تجهیز کارگاه می گردد.

مقاله مرجع:

تجهیز کارگاه ساختمانی در مگا پروژه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *