موفقیت، همیشه هدف نهایی هر فعالیت است و  پروژه های ساخت و ساز نیز از این قاعده مستثنی نیست. تعریف استانداردی از موفقیت پروژه در هیج صنعتی وجود ندارد. زیرا در واقعیت هر تیم در شرایط متفاوت از دیگر تیم‏ها قرار دارد و تعریف موفقیت از دیدگاه هر تیم متفاوت است. موفقیت پروژه در واقع بنیاد و اساسی برای مدیریت و کنترل پروژه‏های جاری و برنامه‏ریزی و جهت‏گیری درباره پروژه های آینده است. آقای Zavadskas که شخصا ارادت خاصی به ایشان دارم و در مباحث تصمیم‏گیری جایگاه ویژه‏ای دارند، معتقد است که موفقیت یک پروژه به عنوان تشکلی موقت، تحت تاثیر منابع و کارایی سازمان‏ها است و موفقیت سازمان تحت تاثیر عملکرد و موفقیت هر پروژه به صورت مجزا می‏باشد.

طی دهه‏های گذشته فهرست‏های متفاوتی از انواع عوامل موفقیت در پروژه منتشر شده است. Rockart در سال ۱۹۸۲ اولین کسی بود که مفهوم “عوامل موفقیت بحرانی” را بیان کرد. به بیان او، عوامل موفقیت بحرانی تعداد محدودی از موارد است که اگر درآنها نتایج رضایت‏بخش باشد، عملکرد رقابتی موفقی را برای سازمان تضمین خواهد کرد. به عبارت دیگر این عوامل، ورودی‏هایی به سیستم مدیریت پروژه است که به طور مستقیم، احتمال دستیابی به موفقیت پروژه را افزایش می‏دهد. نقش مدیر پروژه در موفقیت پروژه های ساخت و ساز بسیار قابل توجه است. او باید دارای دانش، مهارت و خصوصیات مدیریتی و رهبری باشد تا بتواند با اتخاذ تصمیمات مناسب در زمان مناسب، درگیرکردن افراد مناسب در مکان‏های مناسب و در نهایت با تعیین استراتژی‏های موثر، تکمیل موفقیت آمیز پروژه ها را تضمین نماید.

پیشنهاد می کنم حتماً مقاله “مهارت های لازم برای مدیریت پروژه” را هم مطالعه کنید.

نتایج به دست آمده از تحقیقات گذشته حاکی از آن است که پروژه های موفق، محصول تیم های منسجم، ارتباطات اثربخش، استفاده بهینه از فناوری اطلاعات، حمایت مدیران بالارتبه، اهداف روشن و شفاف، تعهد کارکنان و… می باشد. در این مقاله، پژوهشگران با مطالعه‏ی این تحقیقات در مجموع ۷۱ عامل موثر بر موفقیت پروژه را شناسایی نمودند که این عوامل در هفت گروه شامل عوامل خارج از سازمان، عوامل نهادی، عوامل مربوط به پروژه، عوامل مربوط به مدیریت/تیم پروژه، عوامل مربوط به مدیر پروژه، عوامل مربوط به مشتری و عوامل مربوط به پیمانکار طبقه بندی شده اند. همانطور که مشخص است تعداد عواملی که میتواند بر موفقیت پروژه ها اثر بگذارد بسیار زیاد است؛ اما آنچه که باید مورد توجه قرار گیرد، تعیین اهمیت این عوامل است. روشی که در این مقاله برای تعیین اهمیت عوامل به کار گرفته شده است، روش AHP است که یکی از روشهای وزن دهی در مباحث تصمیم‏گیری میباشد.

پس از جمع‏آوری این ۷۱ عامل، این عوامل در اختیار متخصصان ساخت و ساز قرار گرفت تا منطبق بر طیف لیکرت، هر یک از عوامل را ارزیابی نمایند. سپس با استفاده از روش تصمیم گیری”فرایند سلسله مراتبی تحلیلی(AHP)” که یکی از ابزارهای قدرتمند و منعطف در تصمیم گیری های پیچیده است، این عوامل رتبه بندی شدند. عملکرد این روش همانطور که از نامش پیداست، به صورت سلسله مراتبی است. یعنی در ابتدا گروه های عوامل و سپس زیرگروه های آن توسط متخصصان ارزیابی می شوند و در نهایت با تعیین وزن هر یک از عوامل، اهمیت آنها مشخص می شود. با اینحال از آنجا که این روش، روشی زمانبر است، در صورتی که تعداد عوامل بسیار زیاد باشد، روش مناسبی برای ارزیابی این عوامل نخواهد بود.

در این مقاله پس از اجرای این روش، مهم‏ترین عوامل موفقیت در پروژه های ساخت و ساز رتبه بندی شدند که این عوامل در زیر بیان شده است:

  1. اهداف شفاف و واقعی در پروژه.
  2. برنامه ریزی پروژه.
  3. شایستگی (صلاحیت) مدیر پروژه.
  4. تجربیات گذشته‏ی تیم پروژه.
  5. شایستگی تیم/مدیریت پروژه.
  6. اهداف روشن و دقیق مشتری.
  7. ارزش پروژه.
  8. پیچیدگی و منحصر به‏ فرد بودن پروژه.
  9. تجربیات مدیر پروژه.
  10. توانایی کارفرما در تصمیم‏گیری به موقع.

این ده عامل که به ترتیب اهمیت بیان شده است، مهم‏ترین عوامل موفقیت در پروژه های ساخت و ساز (که البته در کشور لیتوانی شناسایی شده اند) هستند. به طور قطع، “اهداف واقعی و شفاف پروژه” و هم‏چنین “برنامه ریزی پروژه”، نقش مهمی در موفقیت پروژه ایفا می‏کنند که باید مورد توجه کامل مدیریت بالارتبه شرکت های ساختمانی قرار بگیرند.

بنظر شما این رتبه بندی برای عوامل موفقیت در پروژه های ساختمانی کشور ایران چه تفاوت هایی دارد؟

مقاله مرجع

project success
(Visited 78 times, 1 visits today)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *