لزوم ایجاد اقدامات لازم برای مقابله با خسارات ناشی از زلزله برای همگان روشن است. یکی از اقدامات لازم که در سال های اخیر توجه ویژه ای به آن شده است بهسازی لرزه ای ساختمان های قدیمی است. اما یکی از اصلی ترین موانع این کار، مشکلات اقتصادی مردم و سازمان ها است. منفعت از پروژه های مقاوم سازی لرزه ای جلوگیری از خسارات جانی. مالی و خرابی سازه ها ناشی از زلزله است.  اما وقوع زلزله در چه زمان اتفاق خواهد افتاد و احتمال ایجاد این خسارات چه قدر است؟

در مقابل با توجه به  هزینه های اجرای مقاوم سازی این سوال ایجاد می شود که آیا با توجه به وضعیت اقتصادی موجود، بهسازی لرزه ای برای مقابله با ریسک زلزله به صرفه است یا خیر یا کدام روش بهینه است؟ آیا اصلا باید مقاوم سازی کرد یا نو سازی به صرفه تر است؟ از این رو همراه با در نظر گرفتن ریسک زلزله، لزوم ارزیابی اقتصادی پروژه نمایان می شود . در این نوشتار سعی شده است که رابطه ای کلی برای ارزیابی پروژه های مختلف با ریسک های مختلف معرفی شود. ارزیابی پروژه ها  با روش  NPV  و نسبت سود به هزینه انجام می شود.

استقرار ایران در میان دو صفحه اروپا آسیا و عربستان، تجربه زلزله های شدید در طول تاریخ، وقوع زلزله های شدید در دهه های اخیر و خسارت های انسانی-اجتماعی و اقتصادی ناشی از آنها بیانگر لرزه خیزی زیاد و آسیب پذیری شدید کشور در برابر زلزله است. ازین رو نیاز به مقاوم سازی لرزه ای ساختمان های موجود از مهمترین اقداماتی است که در کشور باید انجام شود. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و شرایط متفاوت سازه ها و روش های متفاوت مقاوم سازی لرزه ای، نیاز ارزیابی اقتصادی پروژه های مقاوم سازی احساس می شود.

در این نوشتار به بررسی روش ارزیابی اقتصادی پروژه های مقاوم سازی لرزه ای می پردازیم. ارزیابی اقتصادی در این روش بر اساس نسبت منافع به هزینه و ارزش خالص فعلی است. اگر نسبت منافع به مخارج بزرگتر از یک باشد پروژه اقتصادی و مطلوب است. پارامتر های در نظر گرفته شده در این روش شامل احتمال وقوع زلزله در منطقه خاص، مشخصات ساختگاه، نوع كاربري ساختمان، نوع سیستم سازه ای، ابعاد ساختمان، ماتريس احتمال خرابي، كارآیي بهسازي، هزينه هاي بهسازي، ارزش اسقاطي ساختمان، تعداد افراد ساكن در ساختمان، نرخ مرگ و میر و مجروحين ناشي از زلزله، مدت زمان اجراي عمليات بهسازي و عمر مفيد ساختمان بهسازي شده و … است. در آخر با توجه به احتمالاتی بودن این پارامتر ها مانند تمام پروژه های اقتصادی نیاز به تحلیل حساسیت و ارزیابی ریسک وجود دارد.

با توجه به مدل سازی انجام گرفته در مناطقی مانند ایران که لرزه خیزی آن بالا است، انجام پروژه های مقاوم سازی لرزه ای حتی بدون در نظر گرفتن خسارات جانی از لحاظ اقتصادی کاملا به صرفه و مطلوب است و نسبت سود به هزینه و NPV  بالایی خواهد داشت.نکته ای که باید در نظر گرفت با توجه به تحلیل حساسیت انجام گرفته در این مثال هرچه عمر مفید پروژه افزایش پیدا کند منافع پروژه بیشتر خواهد بود. اما تصمیم گیرنده باید نرخ تنزیل و MARR خود را به دقت محاسبه کند تا بتواند اقتصادی ترین و مناسب ترین روش مقاوم سازی انتخاب کند  زیرا با افزایش مقدار MARR نسبت سود به هزینه کاهش پیدا می کند.

می توانید متن کامل مقاله را از لینک زیر دانلود بفرمایید:

ارزیابی اقتصادی بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود

صنایع مرتبط:

(Visited 16 times, 1 visits today)

مجتبی رضایی دانشجوی دکترای مهندسی و مدیریت ساخت مشاوره مدیریت پروژه

0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *